بایگانی دسته: حکمت و معرفت

ذکر

ذکرذکر حضور مؤثر الهی در صحن آگاهی های ماست که اروپائیان از آن به God Consciousness، یعنی خدا آگاهی تعبیر می کنند چنانکه مؤمن دائماً یاد خداست یعنی همه جا به یاد دارد که او را پروردگاری است و از او چه خواسته و او را از چه منع کرده است و این حضور دائم را عارفان به شرب مدام و مستیِ بردوام تعبیر کرده اند، چنانکه سعدی با طنز شیرینی گفته است:

نمازِ مست، شریعت روا نمی دارد
نمازِ من که پذیرد که روز و شب مستم

ذکر – برگرفته از کتاب «در صحبت قرآن»
به قلم حسین الهی قمشه ای

 

واحد مطالعات و پژوهش های معرفتی تله چن

از روزه یاری بجوییم

بیشتر مردمان از نماز و روزه یارى نمى طلبند و بهره اى نمى گیرند  بلکه آن را به صورت یک عادت و سنت به جاى مى آورند و به بردن ثوابى و انجام فریضه اى دل خوش دارند.

در صورتى که نماز مى تواند کشتى عظیمى گردد که شخص را در دریاى زندگى در وسط جامعه از طوفانها و گردابها حفظ کند.

و روزه مى تواند شخص را بر نفس خویش توانا کند، زیرا وقتى نفس موقتا به فرمان الهى از حلال پرهیز مى کند قوت پرهیز در او افزون مى شود تا در مواجهه با حرام آن قدرت را بکار گیرد. ادامه خواندن از روزه یاری بجوییم

در بیان آنکه عاشق هر چه گوید اشارت با معشوق است

آن زلیخا از سپندان تا به عود
نام جمله چیز یوسف کرده بود
نام او در نامها مکتوم کرد
محرمان را سر آن معلوم کرد ادامه خواندن در بیان آنکه عاشق هر چه گوید اشارت با معشوق است

خیر و شر

می گویند دو خداست
یکی خالق خیر و یکی خالق شر
اکنون تو بنما خیر بی شر
تا مقر شویم که خدای شر هست و خدای خیر
و این محال است زیرا خیر و شر دو نیستند
و میان ایشان جدایی نیست. ادامه خواندن خیر و شر

خوانش‌ های سه‌ گانه نیچه

تله چن به نقل از علی غزالی‌فر-خوانش‌ های سه‌ گانه نیچه:

در ایران، هم آثارِ بسیارِ نیچه (۱۸۴۴-۱۹۰۰) به فارسی ترجمه شده، و هم آثار بسیاری درباره او منتشر شده است. نه‌ تنها به همه حوزه‌های علوم انسانی وارد شده، بلکه عموم افراد نیز به دانستن اندیشه‌های او علاقمند هستند. لذا هیچ فیلسوف دیگری نیست که به اندازه نیچه در چنین سطح گسترده‌ای مورد اقبال باشد. با توجه به این وضع، خوانش نیچه در طیف وسیعی رواج دارد. اما باید توجه کرد که این امر یک‌دست و یک‌نوع نیست.

به‌طور کلی سه نوع مواجهه یا سه گونه خوانش نیچه وجود دارد که باید مشخص شود کدامیک مطلوب یا مقصود است: ادامه خواندن خوانش‌ های سه‌ گانه نیچه

ناامیدی-سلاح کشتار جمعی

تله چن به نقل از علی نصری؛ ناامیدی-سلاح روانی کشتار جمعی:

– چند سال پیش آلن گرینسپن (Alan Greenspan) – رئیس سابق بانک مرکزی آمریکا – در گفت‌وگویی با شبکه CNN گفت که سعی می‌کند تا حتی‌الامکان از ظاهر شدن در برابر دوربین‌های تلویزیون پرهیز کند و از پذیرفتن مصاحبه‌‌ها امتناع ورزد. خبرنگار دلیلش را از او پرسید. او پاسخ داد که حساسیت شغلی‌اش به صورتی است که اگر روزی سرما خورده باشد و چهره‌اش کمی ژولیده‌تر و رنگ و رویش کمی بی‌حال‌تر از معمول باشد و یا لبخندی بر گوشه لبش نباشد٬ برداشت افکار عمومی این خواهد بود که وضعیت اقتصادی کشور رو به افول است و انگیزه تجارت و سرمایه‌گذاری در جامعه کاهش می‌یابد و بلافاصله چند درصد بر بازار سهام و شاخص‌های بورس تاثیر منفی می‌گذارد. ادامه خواندن ناامیدی-سلاح کشتار جمعی

خدا در نگاه کریستین بوبن

تله چن به نقل از صدیق قطبی:

– کریستین بوبن به دنبال باورهای یقینی و ارائه‌ی تعاریف مشخص از خدا و امر متعالی نیست. تعاریف پژمرده می‌کنند. عقیده، می‌خُشکاند. خدا، امر متعالی یا امر مقدس در نگاه کریستین بوبن امری است که به تجربه در می‌آید، احساس می‌شود، بساویده می‌شود، اما تن به منطق عقیده و قرنطینه‌‌ی تعریف نمی‌سپارد. خدا دانستنی نیست، دوست داشتنی است. گفتنی نیست، زیستنی است. ادامه خواندن خدا در نگاه کریستین بوبن

ویژگی های افراد با تفکر انتقادی

۱۴ ویژگی افراد با تفکر انتقادی (سنجش‌ گرانه‌ اندیشی)

تله چن به نقل از مهدی خسروانی (با کمی تلخیص):

۱- کنجکاوند و سعی می‌کنند در موضوعات مهم مطلع و آگاه باشند.
۲- خلاقانه پرسش مطرح می‌کنند. همواره از چراییِ امور سؤال می‌کنند و در پی آن هستند که ببینند چه دلیل‌هایی برای دفاع از یک عقیده یا باور وجود دارد.
۳- از مراجع‌‌ و منابع معتبر استفاده می‌کنند و به مراجع‌‌ و منابع معتبر ارجاع می‌دهند.
۴- وقتی که می‌خواهند چیزی را تفسیر کنند کل موقعیت و بافتار (کانتکست) را در نظر می‌گیرند. ادامه خواندن ویژگی های افراد با تفکر انتقادی

تنها می توان به دگرگونی باور داشت!

اگر انسان ایمان نداشته باشد، چه خواهد بود؟ لابد یک لاابالی؟! اما مگر ایمان چیست؟ ایمان یعنی باور. ایمان یعنی باور داشتن به ضوابطی خاص. اما کدام ضوابطی در دنیا هستند که تغییرناپذیر باشند؟ هیچ چارچوبی نمی توان شناخت که دچار دگرگونی نشده باشد، یا نشود. و طبیعی‌ست که با دگرگونی هر چهارچوب، باور نسبت به آن هم دچار دگرگونی می شود. پس تنها می توان به دگرگونی باور داشت : دگرگونی!

محمود دولت آبادی
نون نوشتن

کیمیای کار

کار کردن همگام شدن است با زمین و آسمان
و بیکار ماندن بیگانه گشتن است با بهار و تابستان و خزان و زمستان
و بازماندن است از قافلۀ حیات، که با غروری شکوهمند
و تسلیمی سربلند به سوی ابدیت پیش می رود.

وقتی کار می کنی وجودت به نی لبکی ماننده است که
از مجرای آن نجوای زندگی به آهنگ بدل می گردد.
آیا دوست می داری وقتی همه آواز می خوانند
تو نی لبکی گنگ و خاموش باشی؟ ادامه خواندن کیمیای کار

دو هزار مست

خبری اگر شنیدی ز جمال و حسن یارم
سرِ مست گفته باشم، من ازین خبر ندارم

یعنی من در سودای آن نیستم که دکانی باز کنم
و مردم را به اوصاف معشوقم سرگرم دارم.
اگر هم گاهی سخنی در جمال او از من می شنوی
در حالت مستی و بی خبری کلمه ای بر زبانم جاری شده است
و گرنه من رازدارم و برهنه را می پوشانم،
ولی در عین حال در حالت بی خودیِ مستانه پرچمی به دست می گیرم
و دو هزار مستِ دیگر به من می پیوندند ادامه خواندن دو هزار مست

بودن یا نبودن

بودن یا نبودن ، بحث از این است

آیا عقل را شایسته تر آنکه :

مدام از منجنیق و تیر دوران جفاپیشه ستم بردن

و یا بر روی یک دریا مصائب تیغ آهیختن

و از راه خلاف ایام آنها را سرآوردن

بمردن، خواب رفتن، بس ادامه خواندن بودن یا نبودن

شکوه عشق

چقدر شکوهمند است که آدمی معشوق باشد، و بر کرسی ناز بنشیند
و چقدر با شکوه تر است که آدمی عاشق باشد، و در محراب نیاز زانو بزند
عشق آدمی را قهرمان می کند
و عاشق از هیچ چیزی مرکب نیست مگر آنچه پاک و پالوده است
و بر هیچ چیزی قرار ندارد مگر آنکه بلند و عظیم است ادامه خواندن شکوه عشق

داستان نخجیران

داستان نخجیران
خط اثر میر عماد حسنی

داستان نخجیران یا حکایت شیر و خرگوش را مولانا از کتاب کلیله وام گرفته اما با نَفَس مسیحایی خود آن را جان تازه بخشیده است…

در این داستان در یک طرفِ بحث شیر است که از تفویض و اختیار دفاع می کند و در طرف مقابل همۀ حیوانات جنگل اند که در موضع دفاع از جبر و قدرند. بحث پیش می رود و طرفین با استناد به آیات و احادیث و آوردن تمثیلها موضع خود را تقویت می کنند ولی در پایان شیر سخنی می گوید دربارۀ لزوم جهد که جبریان به ناچار تسلیم می شوند و آن این است که: شما اکنون مدتی است جهد و کوشش می کنید تا حقانیت جبر را به کرسی بنشانید و جهد و کوشش و اختیار را مردود قلمداد کنید در حالی که همین جهد شما در انکار اختیار خود نشان تأثیر جهد و کوشش است و شما بدان اعتقاد دارید.

جهد حق است و دوا حق است و درد
منکر اندر نفی جهدش جهد کرد

 

 

برگرفته از کتاب « در صحبت مولانا»
به قلم حسین الهی قمشه ای

واحد مطالعات و پژوهش های معرفتی تله چن

ای نام تو بهترین سرآغاز

ای نام تو بهترین سرآغاز
تصویر اثر استاد محمد احصایی

یکی از سنّت های نیکو، آغاز کارها به نام آفریدگار جهان است
که در فرهنگ اسلامی در کلمۀ قدسی بسم الله الرحمن الرحیم متبلور شده است
و مومنان را بر حسب مراتب از این سنّت، بهره و برکتی حاصل است
مگر آنان که اسم را بر زبان می آورند و یادی از مسّما در خاطرشان نمی آید،
بلکه آن نام را کمند صید مقصودهای خود می کنند.

معروف است که روزی مجنون در خانۀ کعبه شنید که مردی لیلی را می خواند
دلشاد شد که بی گمان لیلی در همان حوالی است
و دمی بعد به دیدار او خواهد رسید
اما به جای لیلی زن دیگری را دید که آمد و با آن مرد به راهی رفتند
مجنون از این واقعه سخت در شگفت شد و چون به یاران رسید گفت: ادامه خواندن ای نام تو بهترین سرآغاز

رقصی به سوی خداوند

جهان آکنده از زیبایی است
از زمین زیر پای تا آسمان بالای سر
و از ابر و موج تا کاغذ ابر و باد
و از بیرنگی عشق
تا نقوش رنگارنگ شمشیرهای دمشق
از تقارن مهیب شیر
تا لطافت نگاه آهو
از افسون نظم تا نظام بی نظمی
از ریاضیات که نشانه ی زلف پریشان عالم است ادامه خواندن رقصی به سوی خداوند

بهره مندی از دنیا

آن بهره ز دنیا که خوری یا پوشی
معذوری اگر در طلبش می کوشی
باقی همه رایگان نیرزد هشدار
تا عمر گرانمایه بدان نفروشی

خیام

در زبان انگلیسی ضرب المثلی هست که مضمون سخن خیّام را بیان می کند :

“Enough is as good as a feast ” ادامه خواندن بهره مندی از دنیا

سیزده بدر

روزی سلیمان انگشتری خود را به کنیزکی سپرد و به گرمابه رفت؛ دیوی از این واقعه باخبر شد، درحال خود را به صورت سلیمان درآورد و انگشتری را از کنیزک طلب کرد، کنیز انگشتری به وی داد و او خود را به تخت سلیمان رساند و بر جای او نشست و دعوی سلیمانی کرد و خلق از او پذیرفتند (از آنکه از سلیمانی جز صورتی و خاتمی نمی دیدند) و چون سلیمان از گرمابه بیرون آمد و از ماجرا خبر یافت گفت سلیمان حقیقی منم و آنکه برجای من نشسته دیوی بیش نیست امّا خلق او را انکار کردند و سلیمان که به ملک اعتنایی نداشت و در عین سلطنت خود را «مسکین و فقیر» می دانست، به صحرا و کنار دریا رفت و ماهیگیری پیشه کرد… ادامه خواندن سیزده بدر

عشق مجازی

صفای اصفهانی از اطوار و اوصاف عشق حقیقی سخن می گوید و ریحان باغ مجازی را خار و خس می شمارد و مقصودش از عشق مجازی نه عشق میان زنان و مردان است، زیرا آن اگر پاک از خودخواهی باشد، خود راهبر به سوی عشق حقیقی است، بلکه مقصود اشتغال به لذات گذران و بی اعتباری است که بهره ای جز حسرت بر جای نمی گذارد.

برگرفته از کتاب «گنجینه آشنا»

واحد مطالعات و پژوهش های معرفتی تله چن