آیا آنها قهرمانان واقعی جنگ نبودند ؟

بخشی از نامهٔ گونتر گراس نویسنده و نوبلیست آلمانی پس از ۵۰ سال از جهانی دوم به اوئه ادیب ژاپنی و از دیگر برندگان نوبل ادبیات.

بله، بیش از بیست‌هزار سرباز در دادگاه‌های جنگی به مرگ محکوم شدند. منظورم سربازان آلمانی فراری از جنگ است که هنوز از آن‌ها به عنوان انسان‌های ترسو و بزدل یاد می‌کنند.آیا آنها قهرمانان واقعی جنگ نبودند؟ آنها شهامت آن را داشتند که نگذارند به انسان‌های پلید تبدیل شوند. آنها سربلندی خود را در قالب «» نشان دادند. آنها به اطاعت کورکورانه گردن ننهادند. سرکشی و سرپیچی، نشان از صداقت و درستکاری آنها بود. و به همین خاطر از آنهایی که آن روزها «نه» گفتند، میتوان و باید حتی بعد از پنجاه سال تأخیر، اعادهٔ حیثیت شود. از مراسم تشریفاتی (مراسم پنجاهمین سالگرد پایان جنگ) که اکنون در کشورهای ما و شما در جریان است، اگر بگذریم، در واقع شرایط چندان هم بهتر نشده است.
به عنوان یک جوان زنده دررفته از جنگ، خاطرات هفته‌های آخر جنگ هیچ وقت از ذهنم بیرون نمی‌رود. وقتی ارتش شوروی جبههٔ oder را شکافت و نبرد برای فتح برلین را آغاز کرده بود، با چشم خودم قربانیان دادگاه‌های زمان جنگ آلمانی را دیدم: جسدهای حلقه‌آویز شده بر ردیف بی‌انتهای شاخه‌های درختان در خیابان اصلیِ هر آبادی که طبق معمول خیابان «آدولف » نامیده می‌شد. در میان آنها هم سربازان قدیمی جبهه بودند و هم پسرانی هم‌سن‌ و سال من که در دادگاه‌های فوری به مرگ محکوم شده بودند. بر سینهٔ تک‌تک آنها یک برچسب کاغذی با این عنوان نصب شده بود: «من یک آدم ترسو هستم!»
… می‌خواهم این را بگویم که: اکنون پنجاه سال از آن روزها گذشته ولی انگار همین دیروز بود. آدم اگر نخواهد خودش را به کوچهٔ علی‌چپ بزند، خاطرات مثل سنگ در ذهنش نقش می‌بندد. شغل ما ایجاب می‌کند که خودمان را به کوچه علی‌چپ نزنیم و بار مسئولیت را به دوش بکشیم. این منشور ماست. خوب می‌دانم و بعید هم به نظر می‌رسد که دولت‌های ما و شما بار دیگر از این انسان‌های سرکش، انسان‌هایی که شجاعانه «نه» گفتند، اعادهٔ حیثیت کنند. ولی باید گفت: آن‌ها، سربازان فراری که در دادگاه‌های فوری زمان جنگ محاکمه و بلافاصله تیرباران و یا حلقه‌آویز شدند، در دل تمام پاسداران صلح جای دارند.(قهرمانان واقعی جنگ)

با درود های صممیمانه
گونتر گراس

اشتراک گذاری این مطلب در شبکه های اجتماعی: